پایگاه خبری اولکامیز – بنده محب عالم، ایران و خاک پاک تورکمن صحرا هستم.
چند هفته ای است که فضای مجازی و شبکه های مختلف اجتماعی در تورکمن صحرا و استان گلستان را « طرح نهضت ملی مسکن » در اراضی مجاور آق قلا – یلمه خندان – به خود اختصاص داده ، موضوعی که از زبان مدیر عامل بنیاد مسکن در مصاحبه با خبرگزاری ایرنا در شبکه های اجتماعی اطلاع رسانی شده است.
در این خصوص، لازم دیدم ضمن کاویدن و بررسی مسئله، جدا از مشکلات زیرساختاری و توان اقتصادی دولت برای اجرای این پروژه عظیم ۱۲۰۰۰ خانواری،که با احتساب متوسط هر خانواده ۴ نفره، جمعیتی بالغ بر ۴۸۰۰۰ نفر را در بر خواهد گرفت. به عبارتی ایجاد یک شهر جدید در مجاورت شهرستان آق قلا معادل با جمعیت شهری آق قلا.
می خواهیم با یک نگاه جامعه شناختی، به اصل موضوع شهرک سازی با توجه به ترکیب جمعیتی منطقه و همچنین به لحاظ زبانی، قومی و فرهنگی، با عبرت از تاریخ پیشینیان خویش و دیگر مناطق کشور بپردازیم.
پیدایش دولتهای ملی در طول تاریخ ممکن است همراه با خود، دارای پیچیدگی های قومی، مذهبی و فرهنگی باشد. بنابراین، برای ایجاد هر گونه طرح های ملی در مناطق قومی، ویژگی های هویتی، زبانی و مذهبی اقوام را در نظر گرفته، باعث کاهش تعارضات اجتماعی در جامعه شویم.
چون هیچ جامعه ای را نمی توان یافت که فاقد شکاف و یا تنها دارای یک شکاف اجتماعی باشد.
دو وضعیت در این رابطه قابل تصور است:
یکی اینکه شکافی که در حال حاضر غیرفعال است ممکن است در آینده فعال شود مانند شکاف های طبقاتی در جوامع نیمه صنعتی.
دوم اینکه شکافی که در گذشته فعال بوده است دیگر اثربخشی خود را از دست داده باشد، مانند شکاف های مذهبی در جوامع صنعتی.
برخی از شکاف های اجتماعی حاصل سرنوشت تاریخی یک کشور هستند و تحولات و تصادف های تاریخی در تکوین این شکاف ها در هر جامعه، می توانند مؤثر باشند. از جمله شکاف های تاریخی باید از شکاف های مذهبی و فرقه ای، شکاف میان دین و دولت، شکاف های قومی، زبانی، نژادی و غیره سخن گفت.
در واقع، با اجرای طرح ملی مسکن یا در حقیقت پروژه شهرک سازی آق قلا، ناخواسته، به فعال نمودن شکاف های خفته و غیرفعال در سطوح مختلف جامعه ی تورکمن صحرا تن می دهیم.
در حالی که، شناخت شکاف ها و تعارضات اجتماعی مقدمه و گام اول در جامعه شناسی سیاسی است و باید با افزایش نقاط مشترک گروه بندی های اجتماعی، زمینهٔ منازعهٔ اجتماعی را کاهش داد.
قرار نیست برای یکسان سازی ملی، تنوعات قومی، زبانی و فرهنگی اقوام مختلف را نادیده بگیریم و برای ایجاد یک هویت ملی واحد، هویت قومی را در سرزمین پهناور ایران بزرگ – بالاخص استان گلستان که به رنگین کمان اقوام شهره است – زیر سیطره بگیریم.
در واقع، پیشینیان ما، نقش سیاست های دوره پهلوی اول و سپس در ادامهٔ آن، پهلوی دوم، در فعال شدن شکاف قومی را به یاد دارند که چه ها بر سر آنان گذشت! با مهاجرت های عمده در سطح کشور، موجب ترکیب اقوام در برخی مناطق گردیده است.
بنابراین، انتظار می رود در سیاست های داخلی، برای برقراری امنیت سیاسی و آرامش اجتماعی در مناطق مختلف کشور، باید از عمیق تر شدن شکاف های اجتماعی مانند شکاف های فرهنگی، قومی، زبانی و مذهبی جلوگیری نماییم.
همچنان که ما، در برابر جهانی سازی فرهنگی مقابله می کنیم و از فرهنگ ملی ایران دفاع می کنیم، این حق را برای مردم تورکمن صحرا قائل باشید که از منافع و هویت قومی، زبانی و فرهنگی خود دفاع نمایند، هر چند ما واقف به منافع ملی خویش هستیم.
این مردم آگاهی تاریخی دارند و اگر می بینید این مردم ، همگی با طرح شهرک سازی در مجاورت آق قلا، مخالفت می ورزند، در واقع، به هویت، زبان و فرهنگ و اصالت خویش، ارزش قائل شده و بر حفظ آن اهتمام دارند و این را بدانید که تورکمن صحرا در طول تاریخ همواره ایرانی بوده و ایرانی خواهد ماند و خواست توده ی مردم تورکمن نیز جز این نیست و دوست دارند که بافت و ترکیب جمعیتی خود را تغییر ندهند و این مقاومت مدنی به خاطر حفظ و صیانت از اصل وجودی خویشتن است در مقابل یکسان سازی ملی و بهمین خاطر، طرح شهرک سازی را – بدین سان که پیش بینی و طرح ریزی شده و بدون بررسی مشکلات ساختاری و مسائل اجتماعی و ترکیب جمعیتی و …. – در دل تورکمن صحرا بر نمی تابند.
چون این ملت در تاریخ کشور و همچنین منطقه خاورمیانه، شاهد تحولات تدریجی و پاکسازی و ترکیب جمعیتی اقوام و ملل مختلف هستند.
این مردمان، تکثرپذیری ملی را قبول دارند نه یکسان سازی ملی را.
اجرای سیاست یکسان سازی فرهنگی با توجه به گستردگی سرزمینی، پراکندگی جمعیت و تنوع قومی، مذهبی، اقدام بسیار مشکلی است . زیرا دستخوش تعارضات فرهنگی_ هویتی خواهیم بود.
در خاتمه، با این تفاصیل انتظار می رود با عدم کلنگ زنی طرح شهرک سازی در تورکمن صحرا، به همزیستی مسالمت آمیز اقوام مختلف در استان رنگین کمانی گلستان، کمک و مساعدت های لازم را به عمل آوریم تا بگذاریم دوستی ها، یاوری ها و همزیستی ها در جامعه تقویت گردند.
۲۰ آذر ۱۴۰۲
عبدالغفار رادمهر
دبیرکل «جبهه متحد همدلان صحرا»
www.ulkamiz.ir